Ölçeg ölçegi: Mutlak, degişlilik we doly ölçeg (% FS) ýalňyşlygy üçin iň soňky gollanma
Spesifikasiýa sahypasyna seredip gördüňizmi?abasyşgeçiriji,aakymymetr, ýa-daatemperatura datçigiwe“Takyklyk: ± 0,5% FS” ýaly setir elementini gördüňizmi? Bu umumy spesifikasiýa, ýöne ýygnaýan maglumatlaryňyz üçin hakykatdanam nämäni aňladýar? Her okamagyň hakyky bahasynyň 0,5% -ini düzýändigini aňladýarmy? Görşümiz ýaly, jogap birneme çylşyrymly we bu çylşyrymlylyga düşünmek in engineeringenerçilik, önümçilik we ylmy ölçeg bilen meşgullanýan her bir adam üçin möhümdir.
Roralňyşlyk fiziki dünýäniň gutulgysyz bölegidir. Hiç bir gural kämil däl. Esasy ýalňyşlygyň tebigatyna düşünmek, ony kesgitlemek we ýörite programmaňyz üçin kabul ederlikli çäklerde bolmagydyr. Bu gollanma esasy düşünjeleri aýyrarofölçemekýalňyşlyk. Esasy kesgitlemelerden başlaýar we soňra amaly mysallara we möhüm baglanyşykly mowzuklara ýaýraýar, sizi diňe spesialistleri okaýan adamdan hakykatdanam düşünýän adama öwürýär.
Ölçeg ýalňyşlygy näme?
Itsüreginde,ölçeg ýalňyşlygy, ölçenen mukdar bilen onuň hakyky, hakyky bahasynyň arasyndaky tapawutdyr. Guralyňyzyň görşi ýaly dünýäni we dünýädäki ýaly boşluk diýip pikir ediň.
Roralňyşlyk = Ölçenen baha - Hakyky baha.
“Hakyky gymmatlyk” teoretiki düşünje. Iş ýüzünde, mutlak hakyky bahany hiç wagt takyk ynam bilen bilip bolmaz. Munuň ýerine adaty hakyky baha ulanylýar. Bu, synag edilýän enjamdan has takyk (adatça 4-10 esse has takyk) ölçeg standarty ýa-da salgylanma guraly tarapyndan berlen baha. Mysal üçin, kalibrlenende aeldebasyşölçemek, “adaty hakyky baha” ýokary takyklykdan alynar,laboratoriýa derejesibasyşkalibrleýji.
Bu ýönekeý deňlemä düşünmek ilkinji ädim, ýöne bu wakany doly aýdyp bilenok. 100 metrlik turbanyň uzynlygyny ölçemekde 1 millimetrlik säwlik ähmiýetsiz, ýöne hereketlendiriji üçin porşini işledeniňizde katastrofiki şowsuzlyk. Doly surata düşmek üçin bu ýalňyşlygy has manyly görnüşde beýan etmeli. Bu ýerde mutlak, degişlilikde we salgylanma ýalňyşlyklary ýüze çykýar.
Üç sany umumy ölçeg ýalňyşlygyny ýygnamak
Ölçeg ýalňyşlygyny kesgitlemek we habarlaşmagyň üç esasy usulyny aýyralyň.
1. Absolýut ýalňyşlyk: Çig gyşarma
Mutlak ýalňyşlyk iň ýönekeý we iň göni ýalňyşlyk görnüşidir. Çeşme resminamasynda kesgitlenişi ýaly, ölçeg birliklerinde görkezilen ölçeg bilen hakyky bahanyň arasyndaky göni tapawut.
Formula:
Mutlak säwlik = Ölçenen baha - Hakyky baha
Mysal:
Turbadaky akymy a bilen ölçäp bilersiňizdogryakym tizligiof50 m³ / sag weseniňakym ölçeýjisiokaýar50.5 m³ / sag, şonuň üçin mutlak ýalňyşlyk 50.5 - 50 = +0.5 m³ / sag.
Indi, hakyky akymy 500 m³ / sag bilen başga bir prosesi ölçäp görýändigiňizi göz öňüne getiriň we akym ölçegiňiz 500,5 m³ / sag okaýar. Mutlak ýalňyşlyk henizem +0.5 m³ / sag.
Haçan peýdaly? Kalibrleme we synag wagtynda düýbünden ýalňyşlyk zerurdyr. Kalibrleme şahadatnamasy köplenç dürli synag nokatlarynda mutlak gyşarmalary sanap geçer. Muňa garamazdan, mysaldan görnüşi ýaly, mazmuny ýok. +0.5 m³ / sag mutlak ýalňyşlyk, uly akymdan has kiçi akym tizligi üçin has möhümdir. Munuň ähmiýetine düşünmek üçin degişlilikde ýalňyşlyk gerek.
2. Otnositel säwlik: Kontekstdäki säwlik
Deňeşdirilen ýalňyşlyk mutlak ýalňyşlygyň ýoklugyny üpjün edýär. Erroralňyşlygy ölçelýän hakyky bahanyň bölegi ýa-da göterimi hökmünde görkezýär. Bu, ölçegiň ululygy bilen baglanyşykly ýalňyşlygyň näderejede uludygyny aýdýar.
Formula:
Otnositel säwlik (%) = (Mutlak säwlik / Hakyky baha) × 100%
Mysal:
Geliň, mysalymyza täzeden seredeliň:
50 m³ / sag akym üçin: Otnositel säwlik = (0,5 m³ / sag / 50 m³ / sag) × 100% = 1%
500 m³ / sag akym üçin: Otnositel säwlik = (0,5 m³ / sag / 500 m³ / sag) × 100% = 0,1%
Birden tapawut has aýdyň boldy. Iki ssenariýada-da mutlak ýalňyşlyk birmeňzeş bolsa-da, otnositel ýalňyşlyk ölçegiň aşaky akym tizligi üçin on esse az takykdygyny görkezýär.
Näme üçin bu möhüm? Otnositel ýalňyşlyk, belli bir iş nokadynda guralyň işleýşiniň has gowy görkezijisidir. "Häzirki wagtda bu ölçeg nähili gowy?" Diýen soraga jogap bermäge kömek edýär. Şeýle-de bolsa, gural öndürijileri ölçäp boljak her bir baha üçin degişlilikde ýalňyşlygy sanap bilmeýärler. Enjamynyň ähli işleýiş ukybynyň işleýşini kepillendirmek üçin ýeke-täk ygtybarly ölçeg gerek. Bu salgylanma ýalňyşlygy.
3. Salgylanma säwligi (% FS): Senagat standarty
Maglumatlar sahypalarynda köplenç görýän spesifikasiýaňyz: göterim hökmünde görkezilen takyklykofDolyTerezisi (% FS), salgylanma ýalňyşlygy ýa-da aralyk ýalňyşlygy hökmünde hem bellidir. Mutlak ýalňyşlygy häzirki ölçenen baha bilen deňeşdirmegiň ýerine, ony guralyň umumy aralygy (ýa-da aralygy) bilen deňeşdirýär.
Formula:
Salgy ýalňyşlygy (%) = (Mutlak säwlik / ölçeg aralygy) × 100%
Ölçeg aralygy (ýa-da aralyk), guralyň ölçemek üçin döredilen iň ýokary we iň pes bahalarynyň arasyndaky tapawutdyr.
Iň möhüm mysal:% FS düşünmek
Satyn alýandygyňyzy göz öňüne getireliňabasyş geçirijibilenaşakdaky aýratynlyklar:
-
Aralygy: 0-dan 200 bar
-
Takyklygy: ± 0,5% FS
1-nji ädim: Iň ýokary rugsat berilýän mutlak ýalňyşlygy hasaplaň.
Ilki bilen, bu göterime gabat gelýän mutlak ýalňyşlygy tapýarys: iň ýokary mutlak ýalňyşlyk = 0,5% × (200 bar - 0 bar) = 0,005 × 200 bar = ± 1 bar.
Bu, iň möhüm hasaplamadyr, bize haýsy basyşy ölçesek-de, bu guraldan okamagyň hakyky bahanyň bar 1 barlygynda kepillendirilýändigini aýdýar.
2-nji ädim: Munuň otnositel takyklyga nähili täsir edýändigini görüň.
Indi, bu ± 1 bar ýalňyşlygyň diapazonyň dürli nokatlarynda nämäni aňladýandygyny göreliň:
-
100 bar basyşy ölçemek (diapazonyň 50%): Okamak 99-dan 101 bar aralygynda bolup biler. Bu nokatda otnositel ýalňyşlyk (1 bar / 100 bar) × 100% = ± 1%.
-
20 bar basyşy ölçemek (diapazonyň 10%): Okamak 19-dan 21-e çenli barda bolup biler. Bu nokatda otnositel ýalňyşlyk (1 bar / 20 bar) × 100% = ± 5%.
-
200 bar basyşy ölçemek (diapazonyň 100%): Okamak 199-dan 201 bar aralygynda bolup biler. Bu nokatda otnositel ýalňyşlyk (1 bar / 200 bar) × 100% = ± 0,5%.
Bu, guralyň otnositel takyklygynyň diapazonyň ýokarsynda iň gowudygyny we iň aşagynda iň erbetdigini görkezýän gurallaryň möhüm ýörelgesini açýar.
Amaly usul: Dogry guraly nädip saýlamaly?
% FS bilen otnositel ýalňyşlygyň arasyndaky baglanyşyk gurallary saýlamaga uly täsir edýär.Salgy ýalňyşlygy näçe kiçi bolsa, guralyň umumy takyklygy şonça ýokarydyr. Şeýle-de bolsa, programmaňyz üçin dogry aralygy saýlap, ölçeg takyklygyňyzy gowulaşdyryp bilersiňiz.
Ölçeg ölçeginiň altyn düzgüni, adaty iş bahalaryňyzyň doly göwrüminiň ýokarky ýarysyna (iň gowusy, üçden iki bölegi) düşýän guraly saýlamakdyr. Geliň, bir mysal getireliň:
Amalyňyzyň adatça 70 bar basyşda işleýändigini göz öňüne getiriň, ýöne iň ýokary derejesi 90 bar. Göz öňünde tutýarsyňyzikigeçirijiler, ikisem ± 0.5% FS takyklygy bilen:
-
Geçiriji A: 0-500 aralyk
-
Geçiriji B: 0-100 aralygy
Adaty iş nokady 70 bar bolan ýalňyşlygy hasaplalyň:
Geçiriji A (0-500 bar):
-
Iň ýokary mutlak ýalňyşlyk = 0,5% × 500 bar = ± 2,5 bar.
-
70 barda, okamagyňyz 2,5 bar bilen öçürilip bilner. Hakyky otnositel ýalňyşyňyz (2,5 / 70) × 100% ≈ ± 3.57%. Bu möhüm ýalňyşlyk!
Geçiriji B (0-100 bar):
-
Iň ýokary mutlak ýalňyşlyk = 0,5% × 100 bar = ± 0,5 bar.
-
70 barda, okamagyňyz bary-ýogy 0,5 bar. Hakyky otnositel ýalňyşyňyz (0,5 / 70) × 100% ≈ ± 0.71%.
Programmaňyz üçin laýyk “gysylan” diapazony bolan guraly saýlap, hakyky ölçeg ölçeg takyklygyňyzy bäş faktor bilen ýokarlandyrdyňyz, hatda iki guralyň hem maglumat bazalarynda birmeňzeş “% FS” takyklyk derejesi bar.
Takyklyk we takyklyk: Möhüm tapawut
Ölçegi doly özleşdirmek üçin ýene bir düşünje zerur: takyklyk bilen takyklygyň arasyndaky tapawut. Adamlar bu sözleri köplenç biri-biri bilen çalşýarlar, ýöne ylymda we in engineeringenerçilikde olar başga zatlary aňladýar.
Takyklykisnädipölçemäni ýapmak hakyky bahadyr. Mutlak we degişlilikde ýalňyşlyk bilen baglanyşykly. Takyk gural, ortaça, dogry okaýar.
Takyklykisnädipşol bir zadyň köp ölçeglerini ýapmak biri-birine degişlidir. Ölçemäniň gaýtalanmagyna ýa-da yzygiderliligine degişlidir. Takyk gural, her gezek birmeňzeş okamaga mümkinçilik berýär, ýöne bu okamak hökman dogry däl.
Ine, maksat meňzeşligi:
-
Takyk we takyk: otshli oklaryňyz öküziň merkezinde berk jemlenendir. Bu ideal.
-
Takyk, ýöne nädogry: oklaryňyzyň hemmesi bir-birine berk birikdirilen, ýöne nyşanyň ýokarky çep burçunda, öküzden uzakda. Bu, tüpeňdäki nädogry çäk ýa-da pes kalibrlenen datçik ýaly yzygiderli ýalňyşlygy görkezýär. Gural gaýtalanýar, ýöne yzygiderli ýalňyş.
-
Takyk, ýöne takyk däl: Oklaryňyz nyşanyň hemme ýerine ýaýrady, ýöne olaryň ortaça ýagdaýy öküziň merkezidir. Bu, her bir ölçeg garaşylmadyk ýagdaýda üýtgäp durýan tötänleýin ýalňyşlygy görkezýär.
-
Takyk ýa-da takyk däl: Oklar yzygiderlilik bilen nyşanyň hemme ýerine tötänleýin ýaýrady.
0,5% FS spesifikasiýasy bolan gural, takyklygyny talap edýär, takyklygy (ýa-da gaýtalanmagy) köplenç maglumat tablisasynda aýratyn setir elementi hökmünde görkezilýär we adatça takyklygyndan has kiçi (has gowy) san bolýar.
Netije
Erroralňyşlygyň nuanslaryna düşünmek, gowy inerenerini beýikden aýyrýan zat.
Gysgaça aýtsak, ölçeg ýalňyşlygyny özleşdirmek esasy düşünjelerden amaly ulanyşa geçmegi talap edýär. Absolýut ýalňyşlyk çig gyşarmany üpjün edýär, otnositel ýalňyşlyk ony häzirki ölçeg kontekstinde goýýar we salgylanma ýalňyşlygy (% FS) guralyň ähli çäginde iň ýokary ýalňyşlygyň standartlaşdyrylan kepilligini hödürleýär. Esasy ýol, guralyň kesgitlenen takyklygy we hakyky dünýädäki öndürijiligi birmeňzeş däl.
Kesgitlenen% FS ýalňyşlygyň masştab boýunça takyk takyklyga nähili täsir edýändigine düşünmek bilen inersenerler we tehnikler habarly kararlar berip bilerler. Programma üçin degişli diapazony bolan gural saýlamak, takyklyk derejesi ýaly möhümdir, ýygnan maglumatlaryň hakykatyň ygtybarly şöhlelenmegini üpjün edýär.
Indiki gezek maglumat tablisasyny gözden geçirip, takyklyk derejesini göreniňizde, onuň manysyny anyk bilersiňiz. Iň ýokary potensial ýalňyşlygy hasaplap bilersiňiz, şol ýalňyşyň dürli iş nokatlarynda amalyňyza nähili täsir etjekdigine düşünip bilersiňiz we ýygnaýan maglumatlaryňyzyň diňe ekranda sanlar bolman, eýsem hakykatyň ygtybarly beýanydygyny üpjün edýän habarly karar berip bilersiňiz.
Ölçeg hünärmenlerimiz bilen habarlaşyň
Iş wagty: Maý-20-2025




